Unutulan değerler: Ahde Vefâ
- Büşra Nur Haskul
- 19 Mar 2017 - 17:23
- 4 dk okuma süresi
- -
- 0
Allah Rasulü A.S.’a, insanların en fazla hangi sebeplerle cennete gireceğini sordular. Buyurdu ki:– Allah’a karşı takva ve güzel ahlâk.Takvanın, emredilen farzların yerine getirilmesi ve haramların terki olduğunu biliyoruz.Güzel ahlâka gelince; insanlara karşı bir mümine yaraşır şekilde davranmak. Abdullah ibn-i Mübarek R.A.’ın dediği gibi, “güler yüz, bol iyilik ve eziyetten kaçınmak…”İslâm alimleri, bir müminin insanlarla ilişkilerinde dikkate alması gereken en alt seviyeyi “eza ve sıkıntı vermemek” diye tarif ediyorlar. Üst seviyeye gelince: “Kötülük yapanlara da iyilikle karşılık vermek.”Günümüz dünyasının en büyük kayıplarından biri işte bu ölçü. Yani insan ilişkilerinde “yaratılanların en şereflisi”ne yakışan tarzdan, Ahlâk-ı Hamide’den, nebilerin yolundan ayrılmak.Tevazudan, samimiyetten, doğruluktan, diğergamlıktan, kadirşinaslıktan, vefadan, adil ve dürüst olmaktan, sabır ve tahammülden kopmak.Elde ne kaldı? Aklınıza insanlığı, toplumları ve kalpleri çürütecek ne geliyorsa o…Takva ve güzel ahlâk… Ebedi mutluluğun, cennetin iki şifreli anahtarı. Ve tabii, bu dünyayı yaşanılabilir kılmanın da…
Günlük hayatımızın farklı sahneleri var ve hepimiz bu değişik sahnelerde değişik roller üstleniyoruz.Evde eş, evlat veya ebeveyn; iş yerinde amir veya memur; mahallede, apartmanda komşu; alışveriş yerlerinde müşteri; okulda hoca veya öğrenci; akranımız arasında arkadaş…Nerede, hangi pozisyonda ve hangi ruh hali içinde olursak olalım, bir an için hayatımızın geride bıraktığımız sayfalarını, bir fotoğraf albümünün sayfaları arasında gezinir gibi gözümüzde canlandıralım.Şu fotoğrafta bir dostumdan yardım isterken… Bir diğerinde yardım ederken… Bakın, işte şu sağımda bulunan arkadaş trafik kazasında vefat etti… Burası bizim eskiden oturduğumuz ev, yanımdaki de eski komşum… Şu resimdeki arkadaşla artık görüşmüyoruz… Burası çalıştığım iş yeri. Resimde görülen üç kişi de, ertesi gün hangimiz terfi edecek diye beklemenin heyecanı içinde… Burası bir dost meclisi, ne de güzel sohbetler ederdik!…Her birimizin hafızasında yukarıdakilere benzer yüzlerce, binlerce fotoğraf karesi var kuşkusuz. Ve hayat devam ederken, bunlara her geçen gün durmadan yenileri ekleniyor.Peki, acaba bu fotoğraf karelerinin kaçında iyi bir insan, iyi bir Müslüman olarak diğer insanlara karşı bizden beklenen görevleri yerine getirebildik?Mesela fedakarlık yapıp yardım eden kişiye vefa borcumuzu ödedik mi? Trafik kazasında ölen kardeşimizin geride bıraktığı yetimlerine kardeşlik görevimizi yerine getirmiş miydik? Yoksa ‘bana ne!’ deyip hayatın acımasız çarkları arasında kaybolmaya mı ittik? Ve komşularımız… Onlara hakkımızda ne düşündükleri sorulduğunda, vereceği cevabın bizim iyi Müslüman olma iddiamızı destekleyeceğinden emin miyiz? Ya artık görüşmediğimiz arkadaşımız? Dargınlığımızın sebebi acaba biraz da bizim nefsî davranışımız olamaz mı? İş yerinde terfi etme yarışına kendinizi kaptırmışken, başkalarının hakkına girip girmediğimiz konusunda kalbimiz ne söylüyor? Alışverişte, ticarette, esnaflıkta Rabbimiz’in rızasıyla ne kadar barışığız? Ve hizmet iddialarımız… Gerçekten hizmet mi ediyoruz, yoksa kalp kâbelerini yıkıp dökerek hezimete mi uğruyor ve uğratıyoruz? Güzel sohbetler ettiğimiz o dost meclisine ne oldu? Kimler, hangi sebepler yüzünden dağıttı o rahmet ortamını? Kim kime yanlış yaptı?..Bütün bu fotoğraf karelerinin ortaklaşa işaret ettiği soru şu: Hayatımızı kuşatan ilişkiler ağı içinde, diğer insanlarla temas noktalarımızı oluşturan “beşerî münasebetler”de ne kadar Müslümanız?
Bu noktada denebilir ki, insanî ilişkiler zaten her yanıyla bozulmuş durumda. Ben insanlara iyi davransam ve istikamet üzere olsam bile, diğer insanlar bozuk olduğu için benim bu davranışımın hiçbir anlamı olmayacaktır.İlk bakışta doğru gibi görünen, hepimizin yaşadığı bu ruh hali de, aslında şeytan ve nefsin imal ettiği aldatıcı bir gerekçeden başka bir şey değil!Efendimiz A.S. şöyle buyurur: “Hiç biriniz, ‘ben insanlarla beraberim, insanlar iyilik yaparsa ben de yaparım. İnsanlar kötü davranırsa ben de kötü davranırım’ diyen şahsiyetsiz kimselerden olmasın. Aksine, insanlar iyilik yaptığında iyilik yapmak, kötü davrandıklarında da haksızlık etmemek için nefsinizi terbiye edin.” (Tirmizî)Beşerî münasebetlerdeki bu şaşmaz ölçü, bize aynı zamanda istikametin günlük hayatta nasıl uygulanacağının da anahtarını veriyor. İnsanlardan iyilik gördüğümüzde buna iyilikle karşılık vereceğimize kuşku yoktur. Kötülük gördüğümüzde ise, elimize geçen ilk fırsatta bizim de başkalarını ezmemiz, başkalarının hakkını gasp etmemiz değil, haksızlık ve zulme sapmamak için nefsimizi eğitmemiz, terbiye etmemiz gerekiyor.İşte bu noktada istikametin hayata geçirilebilmesi için meseleye “nefis terbiyesi” olgusu girmekte. Tasavvufun hayatımızdaki fonksiyonu bu noktada ne kadar bariz görülüyor değil mi? İstikamet sahibi olmak kaçınılmaz bir görevse ve bunun yolu da nefis terbiyesinden geçiyorsa, varacağımız başka neresi olabilir?Toplumsal hayatta insanî değerlerin alt-üst edildiği, insanî ilişkilerin menfaate, maddeye ve beklentilere dayalı olarak yürütüldüğü günümüz dünyasında, eğilip bükülmeden, yalpa yapmadan dosdoğru bir mümin olabilmek… İşte bu çetin ve bir o kadar da kaçınılmaz görev, günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası olarak hayatımıza girmedikçe, ne bizler hakiki mümin olabileceğiz, ne de bin türlü kötülükle kirletilmiş olan dünyamız yaşanılabilir bir zemin olacak.
Yorumlar