Haklılık Mı Yoksa Mutluluk Mu?
- Kemal Ağca
- 12 Mar 2017 - 21:29
- 3 dk okuma süresi
- -
- 1
Uzun zamandır, hatta insanlığın dünyaya geldiği zamandan beridir bir tek an yoktur ki insanlar arasında bir ihtilaf olmamış olsun. Dalaşı, kavga, kargaşa ve tefrika olmamış olsun. Olmamış olaydı keşke. Rasulullah (s.a.v.) efendimiz “Keşke şeytandandır” buyuyor lakin bizlerin keşke diyeceği o kadar çok şey var ki. O kadar iradesiziz yani. Bir o kadar da basiretsiz. Keşke şeytandandır evet, elbette. Çünkü pişmanlığın kaynağı şeytandır ve keşke de pişmanlıktan gelir. İnsana pişman olacağı şeyleri yaptırır. Keşke kelimesini ne sıklıkla sarf ettiğimiz, şeytana ne denli çok uyduğumuzla alakalıdır. İlk insandan günümüze ve insanlığın sonuna kadar insanlar arasında, kardeşler arasında tefrika, kargaşa ve hatta savaş vardı, olacak da.
Gelin bakalım bir kavga neden çıkar? En basit bir kavga bile iki kişinin fikirlerinde diretmesinden kaynaklanır. Halk tabiriyle “it dalaşı” dediğimiz olay meydana gelir. Her ne kadar argo diye belirtilse de kültürümüze ve dilimize büyük ölçüde nüfuz etmiş bu ve bu tip deyimler bana gayet yerinde görünüyor. “İt” yani köpek bir hayvandır. Hayvanlarda da düşünce olmaz, içgüdü olur. İçgüdüsel hareket de sadakatle bağlı olduğu sahibi ona bir sopayla yaklaştığında dişlerini göstermek ve hırlamaktır. Çünkü içgüdü öncesini ve sonrasını sentezleyerek bir sonuca varamaz. O anda ne yapabileceğini bulur ve o yöne körlemesine gider. Bir halı saha maçında büyük kavgalar çıkabilir. İki kişinin birbirine “Sen şöyle yaptın da şöyle oldu” demelerinden kaynaklanır. Aslında bu iki kişinin birbirlerine bu sözü söylemelerinden bir kavga çıkmaz. Her ikisi de diretirlerse kavga çıkar. O andan önce arkadaşlardı, dostlardı. O andan sonra da dost olarak kalacaklar. Önceyi ve sonrayı hesaplamadan sadece o andaki yaşadıklarına odaklanır ve diretirlerse belki bir daha dost olarak kalamayacaklar. Bütün dostlukların, arkadaşlıkların ve ilişkilerin sağlıklı yürümesinin formülü budur.
Hemen hemen herkesin bir yerden gördüğü meşhur bir karikatür var. Yerde kocaman bir rakam yazılıdır. Rakamın bir ucunda bir kişi, diğer ucunda da bir kişi vardır ve birisi “6” derken diğeri “9” diye ısrar eder. Yerde yazan rakamın hangisi olduğunu sizler de pek tabi merak ediyorsunuzdur. “Acaba hangisi haklı?” Ben şahsen hiç merak etmem. O rakamın öncesindeki ve sonrasındaki rakamları bulur ve bakarım. Bu sayede neyin ne olduğu ortaya çıkar. O ana değil, her ana odaklanırım.
Yine hepimizin umumiyetle yanlış yerde kullandığımız ve yanlış anlamlandırdığımız bir kelime var. Bir fiili ifade etmek için kullandığımız bu kelime “tartışma” kelimesidir. Tartışma kelimesinin anlamı olan fiil, bizim duyunca anladığımız olgu değildir. Tartışmak, tartmak fiilinden türemiş, ölçme, değerini belirleme eyleminin işteş halidir. Karşılıklı birbirini tartmak yani. Burada fikirler tartılır. Siz hiç bir terazide birşey tarttığınızda, “Yok ben bu ağırlığı beğenmedim, benim tahmin ettiğim ağırlığı kabul edeyim, teraziyi de çöpe atayım.” der misiniz? Demezsiniz tabi ama diyoruz hepimiz de. Bizim tartışmak dediğimiz şey, diretme, çekişme, dalaşmadır. Yani adına tartışma deyip de yaptığımız şey her neyse kesinlikle tartışma değildir.
Tartışmada taraflar fikirlerini öne sürerler. Sonra bu fikirlerden hangisi mevcut olan problemin çözümüne daha fazla katkı sağlayacak ona bakılır. En sonunda ise bir orta yol bulunur, fikri hafif olan, yani fikriyle o problemle başa çıkamayacak olan taraf, diğer tarafın fikrini kabullenir ve yine el ele verip problemi ortadan kaldırırlar. Takdir edesiniz ki bizim tartışmalarımızda problemin ortadan kalkması şöyle dursun, daha da büyümesi işten bile değildir.
Örnekler çoğaltılabilir, ifadeler genişletilebilir. Ama bu en büyük problemimizi ortadan kaldırmaya yine de yetmez. Biz hep zannediyoruz ki karşı tarafa baskın çıktığımızda ve onların bunu kabullenip karşımızda ezilip büzüldüklerinde mutlu olacağız. Empati yapalım. Bize baskın çıkan tarafı kendi gözümüzle görüp, onun hakkında kendi vicdanımız ve düşüncelerimizle yorum yapalım. Haklıydı veya haksızdı ve bir şekilde bize baskın çıktı. O an kabullenmiş gibi görünürüz ama içten içe diş bileriz. Buna hiç gerek yok. Dostluklar, arkadaşlıklar ve hele kardeşlikler ve evlilikler kolay kazanılmıyor. Bu ilişkilerin hiç biri kolay kurulmuyor. Ve biz mutlu olmak istiyoruz. Hepimizin sıkça kullandığı bir kelimeyi yerinde kullanamıyoruz yine. “Eyvallah” diyeceğimiz yeri bilmiyor veya dememiz gereken yerde yutup söylemiyoruz. Eyvallah etmeyi, demeyi bilmeli insan. O zaman mutlu olabiliriz.
Yıllar önce bir televizyon programında Prf. Dr. Nevzat Tarhan hocanın bir sözünü hatırlıyorum ve her tahammül eşiğim zorlandığında kulağıma küpe olan, dilime pelesenk olan bu sözü kendime telkin ediyorum:
“Haklılığı değil, mutluluğu seçin”
Etiketler
Yazar Hakkında
Kemal Ağca
Mezar taşıma, "hep yazdı ama yazar olamadı..." yazın
Yorumlar